عوامل موثر افزایش طلاق
1. عوامل اجتماعی
2. عوامل شخصی
3. عوامل رابطه ای
· عوامل اجتماعی
ما در دوران تغییرات بی سابقه به سر می بریم....در این دوره ی دگرگونی های سریع ،ارزشها ،رسمها و باور هایمان از هر سو مورد تردید و تهدید قرار گرفته است .و این امر بیش از هر چیز در زمینه روابط زناشویی و خانوادگی آشکار است.
...با این حال ، به دنبال رشد گرایشها ی برابر خواهی در جامعه ، حتی در محدوده ی ازدواج نیز نقشهای جنسی و رابطه ها دگرگون شده است .امروزه ،ازدواج به سادگی گذشته نیست ، زیرا هیچ چیز ، مانند گذشته ، سر جای خودش نیست . در ازدواج سنتی هر کسی جایگاه خود را می دانست ، مرد با اعمال اقتدار مسئول تامین مالی خانواده بود و زن وظیفه ی خانه دار یو فرزند پروری را به عهده داشت . ولی ،اینک زندگی دگرگونی چشمگیری یافته است: مسئولیت ها یا تقسیم شده است و یا بر پایه ی میژگی های فردی تعیین می شود.
پیامد این دگرگونی کاملا آشکار است.هنگامی که نیازهای شخصی و هدف های فرد برآورده شود ، انسان از خود می پرسد : چرا باید به رابطه ای ادامه دهم که تمام بار مسئولیتش بر دوش خودم باشد؟
مساله دیگری که تا اندازه ای به موضوع بالا مربوط می شود این است که در بیشتر ازدواجها ی امروزی زن و شوهر هر دو بیرون از خانه به کار سرگرم اند.
پیامد این پیشرفت بسیار مهم است . در چنین موقعیتی زن و شوهر ممکن است به جخت هایی متفاوت کشیده شوند و ناگزیر به دنبال کردن هدف هایی مختلف باشند . در نتیجه مدت باهم بودن شان کاهش می یابد و بر مشغولیت فکری و منابع بیرونی فشار روانی آنان افزوده می شود. با گذر زمان ، زن و شوهر بیشتر از هم جدا می شوند و به گونه ی فزاینده ای از نظر عاطفی و جسمانی از یکدیگر فاصله می گیرند.
در زمانی نه چندان دور ، طلاق عموما کاری ننگ آور شمدرده می شد . اما زمانه دگرگون شده است . اینک ، طلاق نه تنها دیگر مایه ی ننگ خانواده نیست ، بلکه عملی کاملا پیش پا افتاده است .طلاق راه حلی معقول برای موقعیتی نامعقول شده است . بدیهی است کسانی هستند که طلاق را عملی بسیار شتاب زده ، بی مقدمه و انتقام جویانه می دانند.(کرازبی ، 1985). در هر صورت ...طلاق شایع و در دسترس همه است.
· عومل شخصی
یکی از عوامل شخصی ، برداشتهای نادرست و انتظارهای غیر واقع بینانه از ازدواج است تا هنگامی که جامعه به ترویج آرمانهای رمانتیک و انتظارهی غیر واقع بینانه ، بیهوده و خیالی ادامه دهد و افراد به پذیرش آنها تن در دهند ، بر سرخوردگی و دلسردی از زندگی زناشویی نیز افزوده خواهد شد... هر یک از انتظارهای نادرست و هدفهای غیر واقع بینانه نومیدی، دلسردی ، ناکامی و خشم همسران را در پی دارد.
از عوامل دیگر موثر در افزایش نرخ طلاق، ارزشها و هدف هایی است که افراد در رابطه ی زناشویی دنبال می کنند. برای نمونه ، افراد بسیاری بنا به اقرار خودشان با هدف خوشبختی تن به ازدواج می دهند. در نتیجه ، هنگامی که خشنودی از زندگی زناشویی موقتا کاهش یابد یا رو به کاهش گذارد ، تناه راه چاره ی آنان طلاق است.
در واقع ، به گفته ی پروچسکا و پروچسکا (1978 )، ما در عصری خود شکوفا به سر می بریم بدین روی انجام عملی که بهترین و واقعی ترین جنبه ی خود فرد را تحقق بخشد، حتی اگر به معنی جدایی از زندگی زناشویی و ازدواج باشد، تایید می شود.به همین سان باید اذعان داشت که مردم تغییر می کنند.درنگاه نخست به ازدواج ، علاقمندی ها و فعالیت های همسران ممکن است همخوانی بسیاری داشته باشد.با این حال ، در مدت کوتاهی این امکان وجود دارد که علاقمندی های آنان ناهمخوانی زیادی پیدا کند.از این رو، همان گونه که افراد شخصا تغییر می یابند، رابطه هایشان نیز دگرگون می شود.هنگامی که همسران دیگر هیچ گونه همانندی در علاقه مندی ها ، فعالیت ها و ارزشهای خود احساس نکنند، در آغاز گونه ای فرایند نمادین انزوا و دوری گزینی از هم قرار می گیرند.
بالاخره ، بدیهی است که هر یک از زوج ها، هنگام ازدواج دارای تاریخچه ی روان شناختی و شخصی ویژهای است. برای نمونه،خانواده ی خود فرد بی گمان بر احتمال جدایی یا طلاق اثر می گذارد(کزلو،1981).به عبارت ساده، الگوهایی کارآمد نقشهای زناشویی این احتمال را افزایش می دهد که همسران بتوانند از عهده ی دشواری ها و پیچیدگی های برنامه های زندگی روزمره برآیند.همچنین ، تاریخچه ی روان شناختی و حالت روانی کنونی فرد می تواند از توافق و همخوانی میان همسران بکاهد یا آن را تسهیل کند. مثلا پریشانی های شدید روانی ، هم بر فرد و هم بر ارتباط های زناشویی وی ، اثر های بدی بر جای می گذارد.
· عوامل رابطه ای
در مورد عوامل رابطه ای ،موارد متعددی وجود دارد:
1. میزان اندک پاداش:
نخست اینکه، یا میزان رفتار های خوشایند همسران پریشان اندک است و یا میزان رفتار های ناخوشایندشان زیاد (جکوبسون، بوساد،1983).بنابرین،به طور منطقی ، رضایت زناشویی زن یا شوهر تابعی است از نسبت خوشایندی به نا خوشایندی.
2. دشواری های ارتباطی:
دوم اینکه ، همسران در زمینه ی ارتباط نیز دچار مشکل اند.
3. مهارتهای نابسنده ی حل اختلاف :
سوم اینکه ، وجود اختلاف به خودی خود متمایز کننده ی روابط همسران پریشان از روابط همسران غیر پریشان نیست، بلکه واکنش همسران به اختلاف اهمیت دارد. بنابراین ، طلاق پیامد مستقیم مهارتهای نابسنده ی حل اختلاف است
منبع : زناشویی درمانی از دیدگاه رفتاری –ارتباطی نوشته ی فیلیپ اچ برنشتاین ومارسی تی برنشتاین